پراکسی‌زوم‌

    در یاخته‌های گیاهی و جانوری وجود دارند. نام آنها از آب اکسیژنه گرفته شده که محصول فعالیت بسیاری از آنزیم‌های در پراکسی‌زوم‌هاست. این اندامک را می‌توان بوسیله آنزیم موجود در آن (کاتالاز) شناخت و بوسیله سانتریفوژ افتراقی از یاخته‌های کبدی جدا کرد. قطر این اندامک‌ها   7/0-6/0 میکرون و تعدادشان در یاخته حدود100-70 عدد است. غشای آنها نازکتر از غشای پلاسمایی و بسیار شبیه به غشای شبکه آندوپلاسمی و غشای بیرونی میتوکندری است.

    آنزیم‌های پراکسی‌زوم‌ها: ماده زمینه‌ای پراکسی‌زوم‌ها انزیم‌های فراوانی از نوع اکسایشی دارد که تسریع‌کننده واکنش‌هایی هستند که موجب انتقال الکترون‌ها و اتم‌های هیدروژن می‌شوند. معمول‌ترین آنزیم‌ موجود در غشا سیتوکرم 5b و NADH-سیتوکرم 5b ردوکتاز که به عنوان پروتئین‌های اساسی همراه شبکه آندوپلاسمی هستند. قسمت اعظم آنزیم‌های ماده زمینه‌ای را کاتالازها و پراکسیدازها تشکیل می‌دهند که باعث سوخت و ساز بسیاری از مواد می‌شوند. آنزیم‌های موجود در پراکسی‌زوم‌ها مربوط به متابولیسم آب‌اکسیژنه هستند. این آنزیم‌ها عبارتند از: یورات اکسیداز، دی‌آمینواکسیداز، هیدروکسیلیک‌اسیداکسیداز که در بافت‌ها آب‌اکسیژنه تولید می‌کنند. آب‌اکسیژنه فرآورده خطرناکی است که از نظر شیمیایی شدیدالعمل می‌باشد. پراکسی‌زوم‌ها در اثر مبارزه با آب اکسیژنه، آنها را از بین می‌برند. سه آنزیم مذکور در پراکسی‌زوم‌های پرندگان و دوزیستان به مقدار فراوان وجود دارند که پورین ‌ها را می‌سوزانند. علاوه‌بر این آنزیم‌ها، آنزیم‌های دیگری نیز به مقدار کم در پراکسی‌زوم وجود دارند که عبارتند از: هیدراتازها،  دهیدراتازها، ترانس آمینازها و ردوکتازها. بعضی از این آنزیم‌ها در غشای شبکه آندوپلاسمی زبر ساخته می‌شوند و به همین دلیل شبکه آندوپلاسمی را منشأ پراکسی‌زوم می‌دانند. آنزیم‌های دی‌آمینواکسیداز، اسیدهای آمینه را اکسید می‌کنند. این عمل یکی از ویژگی‌های مهم یاخته برای ثابت نگه داشتن رژیم پروتئینی است. پراکسی‌زوم‌های گیاهان سبز نیز محتوی آنزیم‌هایی هستند که واکنش‌های تنفسی نوری اکسایشی را که نوعی جریان کوتاه سوخت و سازی فتوسنتزی است، انجام می‌دهند.

    نقش پراکسی‌زوم‌ها: پراکسی‌زوم‌ها نقش‌های متنوعی دارند که مهم‌ترین آن تجزیه آب اکسیژنه است. پراکسی‌زوم‌های پستانداران توانایی اکسایش اسیدهای چرب به واحدهای کوآنزیم A دارند.